Witamina D3 a witamina K2: co wybrac i komu

Witaminy D3 i K2 coraz czesciej wystepuja razem na etykietach suplementow, przez co bywaja mylone. W rzeczywistosci pelnia rozne, ale uzupelniajace sie role w gospodarce wapniowej. Redakcja wyjasnia, kiedy potrzebna jest kazda z nich i komu warto je laczyc.

Dwie rozne witaminy, czesto mylone

Witamina D3 i witamina K2 to dwie rozne witaminy rozpuszczalne w tluszczach, ktore w ostatnich latach czesto pojawiaja sie razem na etykietach suplementow. Z tego powodu bywaja mylone lub traktowane jako alternatywy, podczas gdy w rzeczywistosci pelnia odmienne, choc powiazane funkcje.

Witamina D3, czyli cholekalcyferol, powstaje w skorze pod wplywem promieniowania slonecznego i jest dostarczana z niektorymi produktami. Jej glowna rola to regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej, w tym zwiekszanie wchlaniania wapnia z jelita.

Witamina K2, nalezaca do grupy menachinonow, uczestniczy w aktywacji bialek odpowiedzialnych za prawidlowe rozmieszczenie wapnia w organizmie. Dziala miedzy innymi na osteokalcyne w kosciach oraz na bialko MGP w scianach naczyn.

Pytanie postawione w tytule, co wybrac i komu, jest wiec nieco mylace. W wielu sytuacjach nie chodzi o wybor jednej z nich, lecz o zrozumienie, kiedy potrzebna jest kazda z tych witamin. Temu poswiecony jest niniejszy artykul.

Jak dziala witamina D3

Witamina D3 po powstaniu w skorze lub przyjeciu z pozywieniem ulega przeksztalceniu w watrobie, a nastepnie w nerkach do formy aktywnej, kalcytriolu. To wlasnie ta forma dziala jak hormon, regulujac wchlanianie wapnia i fosforu oraz wplywajac na kosci, miesnie i uklad odpornosciowy.

Niedobor witaminy D jest w Polsce powszechny, zwlaszcza w miesiacach jesienno-zimowych, gdy synteza skorna jest ograniczona. Dlatego wiele towarzystw naukowych zaleca suplementacje w okresie o niskim naslonecznieniu, a u czesci osob przez caly rok.

Objawy wyraznego niedoboru obejmuja oslabienie miesni, bole kostne, a u dzieci krzywice. Czesciej jednak niedobor jest bezobjawowy i wykrywany dopiero w badaniu stezenia metabolitu 25-hydroksywitaminy D we krwi, ktore sluzy do oceny zaopatrzenia organizmu.

Polskie wytyczne suplementacji okreslaja zalecane dawki w zaleznosci od wieku i masy ciala, a u osob doroslych typowo mieszcza sie one w zakresie kilkuset do dwoch tysiecy jednostek dziennie. Wyzsze dawki stosuje sie wylacznie przy udokumentowanym niedoborze i pod kontrola badan.

Jak dziala witamina K2 i dlaczego lacza sie z D3

Witamina K2 aktywuje bialka zaleznie od procesu zwanego karboksylacja. Dwa najwazniejsze z nich to osteokalcyna, ktora pomaga wbudowywac wapn w kosci, oraz bialko macierzy MGP, ktore hamuje odkladanie wapnia w scianach naczyn krwionosnych.

Koncepcja laczenia D3 i K2 opiera sie na logicznym rozumowaniu. Witamina D3 zwieksza ilosc wapnia dostepnego w organizmie, a witamina K2 ma pomagac skierowac ten wapn tam, gdzie jest potrzebny, czyli do kosci, a nie do naczyn. Stad popularnosc preparatow laczonych.

Nalezy jednak zachowac ostroznosc w interpretacji. Chociaz mechanizm jest spojny, bezposrednie dowody kliniczne, ze dodanie K2 do D3 istotnie zmniejsza ryzyko zlaman czy zdarzen sercowo-naczyniowych u ogolu zdrowych osob, sa ograniczone i niejednoznaczne.

Co wybrac i komu

Dla wiekszosci osob w Polsce priorytetem jest witamina D3, poniewaz jej niedobor jest czesty i dobrze udokumentowany. Suplementacja D3 w okresie jesienno-zimowym, a u wielu osob caly rok, jest rekomendowana przez wytyczne krajowe i europejskie.

Witamina K2 jest warta rozwazenia przede wszystkim u osob, ktore stosuja wyzsze dawki witaminy D, dbaja o zdrowie kosci lub maja uboga diete pod wzgledem naturalnych zrodel K2. U osob zdrowych o zroznicowanej diecie samodzielna, oddzielna suplementacja K2 nie zawsze jest konieczna.

• Osoby z grup ryzyka niedoboru D: suplementacja D3 zgodnie z wytycznymi.
• Osoby stosujace wysokie dawki D3: rozwazenie dodatku K2 po konsultacji.
• Pacjenci przyjmujacy leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistow witaminy K: bezwzgledna konsultacja przed K2.

Istotna uwaga dotyczy bezpieczenstwa. Witamina K2 moze wplywac na dzialanie doustnych antykoagulantow bedacych antagonistami witaminy K, takich jak warfaryna czy acenokumarol. Osoby przyjmujace te leki nie powinny stosowac K2 bez uzgodnienia z lekarzem.

Praktyczne wnioski redakcji

Witaminy D3 i K2 nie sa konkurentami, lecz uzupelniaja sie w gospodarce wapniowej. Wybor miedzy nimi to w rzeczywistosci pytanie, ktora z funkcji wymaga wsparcia w konkretnej sytuacji zdrowotnej i dietetycznej.

Punktem wyjscia powinna byc witamina D3, ktorej niedobor jest w naszym klimacie powszechny. Dodatek K2 ma sens przede wszystkim przy wyzszych dawkach D, dbaniu o kosci i ubogiej diecie, zawsze z uwzglednieniem przeciwwskazan.

Najlepsza strategia jest oparcie decyzji na badaniach i konsultacji, a nie na samych haslach marketingowych z opakowan preparatow laczonych. Suplementacja ma uzupelniac diete i styl zycia, a nie je zastepowac.

Jesli temat cie zainteresowal, polecamy rowniez nasze materialy o interpretacji wyniku witaminy D, o zdrowiu kosci u osob aktywnych oraz o naturalnych zrodlach witaminy K2 w diecie.

Bibliografia

1. Pludowski P, Kos-Kudla B, Walczak M, et al. Guidelines for preventing and treating vitamin D deficiency: a 2023 update in Poland. Nutrients. 2023;15(3):695.
2. Bouillon R, Marcocci C, Carmeliet G, et al. Skeletal and extraskeletal actions of vitamin D: current evidence and outstanding questions. Endocr Rev. 2019;40(4):1109-1151.
3. Schwalfenberg GK. Vitamins K1 and K2: the emerging group of vitamins required for human health. J Nutr Metab. 2017;2017:6254836.
4. Theuwissen E, Smit E, Vermeer C. The role of vitamin K in soft-tissue calcification. Adv Nutr. 2012;3(2):166-173.
5. Maresz K. Proper calcium use: vitamin K2 as a promoter of bone and cardiovascular health. Integr Med (Encinitas). 2015;14(1):34-39.
6. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Dietary reference values for vitamin K. EFSA J. 2017;15(5):4780.
7. https://strefamasy.com/32350-testosteron-nebido-1000-mg-bayer-48-pl